Üniversiteye hazırlık sürecinde öğrencilerin en çok üzerinde durduğu konulardan biri, TYT hazırlık ve AYT hazırlık çalışmalarının nasıl dengeleneceğidir. Sınav sistemi iki oturumdan oluştuğu için, hangi derse ya da konuya ne kadar zaman ayrılması gerektiği çoğu öğrenci için karmaşık bir mesele olabilir.
Bu süreçte doğru planlama, süre yönetimi ve konu ağırlıklarını bilmek hem başarı oranını yükseltir hem de öğrencinin daha sistemli ilerlemesini sağlar.
Aşağıdaki başlıklarda hem sınav yapısını hem de çalışma stratejilerini detaylı biçimde ele alacak ve öğrencilere yol gösterici bilgiler sunacağız.
İçindekiler
ToggleTYT mi AYT mi? Hangisine Daha Çok Ağırlık Vermeliyim?
YKS’ye hazırlanan öğrencilerin kafasını en çok karıştıran sorulardan biri, hangi oturuma daha fazla zaman ayırmaları gerektiğidir. Bu sorunun tek bir doğru cevabı yoktur; çünkü öğrencinin seviyesine, hedeflediği bölüme, temel konu bilgisine ve çalışma düzenine göre değişkenlik gösterebilir.
Genel olarak TYT, temel becerileri ölçen bir sınav olduğu için tüm öğrencilerin ortak olarak güçlü bir temel oluşturması gerekir. TYT’de başarı, hız ve yorum kabiliyeti ile doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle öğrencinin konu hakimiyetini pekiştirmesi ve temel derslerde akıcılığı sağlaması önemlidir.
Buna karşılık AYT, öğrencinin alan bilgisini ve derinlemesine konu hakimiyetini ölçer. AYT soruları daha seçicidir ve özellikle sayısal ile eşit ağırlık öğrencileri için belirleyiciliği oldukça yüksektir. Bu nedenle öğrencinin TYT temeli sağlam olduktan sonra AYT çalışmaları daha verimli hâle gelir.
Öğrencilerin büyük bir kısmı başlangıç döneminde TYT’ye daha fazla ağırlık vererek ilerler. Çünkü sağlam bir TYT temeli, AYT çalışmalarını da destekler ve öğrencinin tüm süreci daha rahat yönetmesine yardımcı olur. Ancak bu, AYT’nin tamamen geri planda bırakılması gerektiği anlamına gelmez. Özellikle yılın belirli dönemlerinden sonra AYT ağırlığının artırılması başarı için kritiktir.

TYT ve AYT Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?
TYT ve AYT, birbirini tamamlayan iki ayrı oturum olsa da ölçtükleri beceriler ve soru tarzları açısından belirgin farklılıklara sahiptir. Bu farkları bilmek, çalışma planı oluştururken öğrencinin daha bilinçli hareket etmesine yardımcı olur.
TYT, öğrencilerin temel bilgiyi kullanma becerisini ve günlük hayattaki problem çözme yeteneğini ölçer. Sorular, okuduğunu anlama, yorumlama, işlem pratiği ve hız üzerine kuruludur. Bu nedenle TYT’de süre yönetimi, bilgi düzeyi kadar önemlidir.
Öte yandan AYT, tamamen konu derinliğine dayalı bir sınavdır. Öğrenciden yalnızca bilgi bilmesi değil; aynı zamanda bu bilgiyi farklı soru tiplerine uygulayabilmesi beklenir. Testin belirleyiciliği yüksek olduğu için, özellikle alan derslerinde kapsamlı bir hazırlık süreci gerektirir.
Bu iki oturum arasındaki temel farklar, öğrencinin hangi dönemde hangi sınava ağırlık vereceğini belirler. Temel becerilerin güçlü olmadığı bir durumda AYT’ye yoğunlaşmak öğrenciyi zorlayabilir. Ancak TYT’si güçlü bir öğrenci, AYT’ye geçtiğinde çok daha hızlı ilerler ve konu hakimiyetini kalıcı hâle getirir.
Öğrenciler Neden TYT’ye Daha Fazla Zaman Ayırmalı?
TYT, sınavın ilk basamağı olduğu için öğrencinin genel başarı sıralamasının temelini oluşturur. Bu nedenle yılın başlangıç dönemlerinde TYT’ye daha fazla zaman ayırmak, sonraki aylarda AYT çalışmalarını kolaylaştırır.
TYT’nin ağırlıklı olarak temel bilgiyi ölçmesi, öğrencinin yıllardır gördüğü konuların üzerinden tekrar geçmesini gerektirir. Bu tekrarlar yapılmadığında AYT konularında ilerlemek de zorlaşır; çünkü AYT sorularının önemli bir kısmı TYT kazanımlarına dayanır.
Örneğin matematikte temel işlem bilgisi kuvvetli olmayan bir öğrencinin AYT konularını anlaması daha fazla vakit alabilir. Benzer şekilde Türkçe veya paragraf sorularında hız kazanamayan bir öğrenci, test süresini verimli kullanmakta zorlanır.
TYT’ye daha fazla zaman ayrılmasının bir diğer nedeni ise sınavın puan üzerindeki etkisidir. TYT puanı, yerleştirme puanının önemli bir kısmını oluşturur ve öğrencinin genel sıralamasını etkiler. Bu nedenle ilk aylarda TYT’ye yoğunlaşmak, sınav yılı boyunca güvenli bir temel sağlar.
AYT Denemelerine Ne Zaman Başlanmalı ve Haftalık Sıklık Ne Olmalı?
AYT denemelerine başlama zamanı, öğrencinin TYT temelini ne kadar güçlendirdiği ile yakından ilişkilidir. Genellikle eğitim kurumları ve uzmanlar, AYT denemelerine ocak–şubat aylarından itibaren başlanmasını önerir.
Bu dönem, öğrencilerin hem TYT tekrarlarını sürdürdüğü hem de AYT konularında önemli bir ilerleme kaydettiği zaman aralığıdır. Erken dönemde AYT denemesi çözmek, öğrencinin konulara hâkimiyetini geliştirmesine yardımcı olurken eksik noktaları da hızlıca tespit etmesini sağlar.
Haftalık sıklık olarak bakıldığında, başlangıçta haftada bir deneme çözmek yeterlidir. Öğrencinin konu bilgisi arttıkça ve sınava yaklaştıkça bu sayı haftada iki veya üçe çıkarılabilir. Burada önemli olan, her denemenin detaylı analiz edilmesi ve yanlışların mutlaka tekrar çalışılmasıdır.
Öğrencinin seviyesine göre deneme sıklığı değişebilir; ancak düzenli bir sistem oluşturulduğunda AYT’deki net artışı daha istikrarlı hâle gelir.
Sayısal – Eşit Ağırlık – Sözel Öğrencileri İçin Ağırlık Dağılımı Nasıl Olmalı?
Her öğrencinin alanı farklı olduğu için TYT ve AYT çalışmalarındaki ağırlık dağılımı da kişiye göre değişir. Sayısal, eşit ağırlık ve sözel öğrencilerinin çalışma planı; ders yoğunluğuna, konuların zorluk seviyesine ve öğrencinin hazır bulunuşluğuna göre şekillendirilmelidir.
Sayısal öğrencileri, TYT döneminde matematik ve fen alanına daha fazla zaman ayırmalıdır. Çünkü AYT matematik ve fen testleri, sınav sonucunu belirleyen asıl bölümdür. Sayısalda hedefi yüksek olan bir öğrencinin AYT matematik ve fizik ağırlıklı bir çalışma sistemine geçmesi genellikle aralık–ocak aylarını bulur.
Eşit ağırlık öğrencileri, yılın ilk yarısında Türkçe, matematik ve paragraf pratiğini artırmalıdır. Bu alandaki öğrencilerin en büyük avantajı, TYT’de yüksek net yapabilme potansiyelidir. AYT sürecine geçişte ise edebiyat–coğrafya ikilisinde konu hâkimiyeti ve soru çözme dengesi kurmak şarttır.
Sözel öğrencileri için TYT’de Türkçe ve sosyal bilgiler netleri büyük önem taşır. Bu öğrencilerin hedeflediği sıralamalar genellikle AYT’nin edebiyat, tarih ve coğrafya testlerinden geçer. Bu nedenle sözel öğrencilerinin AYT çalışmalarına diğer alanlara göre daha erken başlaması önerilir.
Her üç alan için de dikkat edilmesi gereken temel nokta, TYT hazırlık ile oluşturulan temel güçlü değilse AYT’deki ilerlemenin zorlaşacağıdır. Bu yüzden ilk dönemde temel sağlamlaştırma, ikinci dönemde konu derinleştirme yaklaşımı oldukça etkilidir.

Net Artışı İçin TYT – AYT Taktikleri Nasıl Olmalıdır?
Net artışı sağlamak, yalnızca yoğun çalışmakla değil; doğru yöntemleri uygulamakla mümkündür. TYT ve AYT’de uygulanabilecek taktikler, öğrencinin hızını, anlama kapasitesini ve sınav stratejisini önemli ölçüde geliştirir.
İlk adım, konu eksiklerinin planlı bir şekilde kapatılmasıdır. TYT için özellikle temel matematik, paragraf ve fen bilgisi; AYT için alan derslerinin işlenişi belirleyicidir. Öğrenci hangi seviyede olursa olsun, düzenli aralıklarla konu tekrarı yapılmalıdır.
İkinci önemli taktik, deneme analizi sürecidir. Her denemeden sonra yanlışların neden yapıldığını anlamak, öğrencinin ilerlemesini hızlandırır. İşlem hatası, konu eksikliği ya da dikkat problemi gibi sebepler not alınarak tekrar çalışılmalıdır.
Üçüncü taktik ise zaman kontrolüdür. TYT’de süre sınırlıdır ve öğrencinin pratik kazanması gerekir. AYT’de ise daha derin bilgi ölçüldüğü için soru seçme stratejisi ön plandadır. Gereksiz zaman kaybı, net kaybına dönüşebilir.
Son olarak öğrencilerin düzenli olarak karma testler çözmesi önerilir. Karma testler, sınavın gerçek formatına uyum sağlama açısından oldukça etkilidir ve soru çeşitliliği sunarak zihinsel esnekliği artırır.
Sınav Kaygısını Azaltmak İçin TYT/AYT Çalışma Planı Nasıl Yapılır?
Sınav kaygısı, doğru planlama ve sistemli bir çalışma rutiniyle önemli ölçüde kontrol altına alınabilir. Bu süreçte öğrencinin kendine uygun bir tempo belirlemesi ve bu temponun sürdürülebilir olması son derece önemlidir.
Öncelikle haftalık çalışma planı oluşturulurken ders–deneme–tekrar döngüsü korunmalıdır. Öğrenci tüm dönem boyunca yalnızca konu çalışırsa ilerleme yavaşlar; yalnızca deneme çözülürse bilgi eksikleri ortaya çıkar. Bu nedenle denge kurmak, kaygıyı azaltan en güçlü adımdır.
Düzenli tekrar yapmak, öğrencinin bilgiyi kısa süreli bellekten uzun süreli belleğe aktarmasını sağlar ve belirsizlik hissini azaltır. Belirsizlik azaldıkça sınav kaygısı da hafifler.
Ayrıca çalışma planında öğrencinin motivasyonunu artıran molalar, esnek günler ve sıkılmayı engelleyen ders değişimleri yer almalıdır. Aşırı yoğun bir program kaygıyı artırabilir; bu nedenle gerçekçi hedefler koymak her zaman daha sağlıklıdır.
Son olarak, planın öğrencinin seviyesine, ilerleme hızına ve hedef sıralamasına göre düzenli aralıklarla güncellenmesi gerekir. Böylece çalışma sistemi daha kontrollü hâle gelir.
Hangi Öğrenciler AYT’ye Daha Erken Başlamalı?
Her öğrenci aynı hızda ilerlemez, bu nedenle AYT’ye erken başlaması gereken bazı gruplar bulunur. Konu yoğunluğunun fazla olduğu alanlarda erken başlangıç öğrenciye ciddi bir avantaj sağlar.
Özellikle sözel ve eşit ağırlık öğrencileri AYT içeriklerini daha erken dönemlerde ele almalıdır. Edebiyat, tarih ve coğrafya gibi derslerin alt başlık sayısı fazla olduğu için geç kalındığında yetiştirmek güçleşebilir.
Sayısal öğrencilerden, temel matematik bilgisi kuvvetli olanlar da AYT matematik ve fizik konularına daha erken geçebilir. Bu öğrenciler TYT’deki temel konuları hızlıca tamamladığından ikinci dönemi daha verimli kullanabilir.
Ayrıca hedefi çok yüksek olan öğrenciler, rakiplerinden öne geçmek için AYT konularını erken işlemeye başlayabilir. Özellikle tıp, mühendislik veya hukuk gibi sıralaması zor alanlarda erken başlamak büyük avantaj sağlar.
AYT’ye erken başlamanın en büyük getirisi, öğrencinin konu tekrarı için daha geniş bir zaman aralığına sahip olmasıdır. Böylece yılın son döneminde yalnızca deneme ve tekrar odaklı bir sistem kurulabilir.
Pera Bilim Olarak Önerdiğimiz TYT–AYT Stratejisi
Pera Bilim olarak öğrencilerin hem TYT hazırlık hem de AYT hazırlık süreçlerinde sürdürülebilir ve gerçekçi bir çalışma modeli benimsemelerini önemsiyoruz. YKS’de başarı, yalnızca çok çalışmakla değil, doğru zamanda doğru yöntemi uygulamakla ortaya çıkar. Bu nedenle hazırlık dönemini üç temel aşamaya ayırıyoruz: temel oluşturma, hız kazanma ve sınav uyumunu artırma.
İlk aşamada, öğrencinin seviyesini belirleyerek eksiklerini tespit etmek önceliklidir. TYT’nin temel yapı taşları olan matematik, paragraf, fen ve sosyal bilgiler konularında sağlam bir altyapı oluşturmak sonraki sürecin verimliliğini artırır. Temeli güçlendirmek, AYT dönemine daha özgüvenli geçiş sağlar.
İkinci aşamada hız ve doğruluk birlikte geliştirilir. Bu dönemde konu tekrarlarıyla birlikte düzenli deneme çözümü yapılır. Öğrencilerin soru seçme stratejilerini geliştirmesi, zaman kontrolüne alışması ve hatalarını analiz ederek ilerlemesi hedeflenir.
Üçüncü aşama ise tamamen sınav formatına uyum sürecidir. Haftalık AYT denemeleri, TYT hız testleri ve branş denemeleri ile öğrencinin gerçek sınav düzenine alışması sağlanır. Bu noktada yalnızca doğru yapmak değil, süreyi doğru yönetmek de büyük önem taşır.
Pera Bilim, her öğrencinin seviyesine uygun bireysel çalışma planı çıkararak ilerleme hızını düzenli olarak takip eder. Böylece öğrencinin hangi derse ne kadar ağırlık vermesi gerektiği, hangi konuların tekrar edilmesi gerektiği ve yılın hangi bölümünde AYT ağırlıklı çalışmaya geçileceği netleşir. Yıl boyunca sürdürülen bu planlı yaklaşım, öğrencinin YKS hazırlık sürecine olumlu yansır ve sınava odaklı şekilde girmesine katkı sağlar.
Eğitim Koçu ile Çalışmanın Önemi
YKS süreci uzun, yoğun ve zaman zaman karmaşık bir dönem olabilir. Bu süreçte bir eğitim koçuyla çalışmak, öğrencinin hem akademik hem de çalışma düzeni açısından daha sistemli ilerlemesini sağlar. Eğitim koçu, öğrencinin mevcut seviyesini objektif şekilde analiz ederek kişiye özel bir rota çizer.
Eğitim koçu; öğrencinin ders çalışma temposu, konu eksikleri, deneme sonuçları ve ilerleme grafiği gibi önemli noktaları düzenli olarak takip eder. Bu takip sistemi, öğrencinin hem disiplin kaybetmesini önler hem de motivasyonunu dengede tutar. YKS sürecinde kimi öğrenciler nereden başlayacağını bilemezken, kimileri de hangi adımı önce atması gerektiğini kestiremeyebilir. Eğitim koçu bu noktada yönlendirici bir plan sunarak belirsizliği azaltır.
Ayrıca eğitim koçu; zaman yönetimi, sınav sürecine uyum, deneme analizi yapma, çalışma düzeni oturtma gibi konularda öğrencinin yanında yer alır. Öğrencinin verimini azaltan alışkanlıkları fark edip geliştirmesine yardımcı olabilir. Bu sayede öğrenci yıl içinde hem daha düzenli ilerler hem de hedefini daha net şekilde görebilir.
Sonuç olarak, bir eğitim koçuyla çalışmak öğrencinin süreci yalnız yürütmek zorunda hissetmesini engeller ve daha kontrollü bir hazırlık sistemi sağlar. Pera Bilim, YKS döneminde öğrencilerin ihtiyacına göre hazırlanan koçluk sistemiyle bu sürecin daha düzenli ve takip edilebilir olmasına katkı sunar.
Sık Sorulan Sorular
Temelim zayıfsa önce TYT mi toparlanmalı?
Evet, temeli zayıf olan öğrenciler için önce TYT konularını güçlendirmek daha doğrudur. TYT’deki temel kazanımlar oturmadıkça AYT konularını verimli anlamak zorlaşabilir.
AYT’ye ne zaman başlamalıyım? 11. sınıfta başlanır mı?
AYT’ye 11. sınıfta başlanabilir, özellikle sayısal ve eşit ağırlık öğrencileri için avantaj sağlar. Ancak TYT temeli oturtulmadan AYT’ye yoğun ağırlık vermek önerilmez.
Sıfırdan başlayan biri için hangi sınava ağırlık vermek daha doğru?
Sıfırdan başlayan bir öğrenci için öncelik her zaman TYT olmalıdır. Çünkü TYT, AYT’nin altyapısını oluşturur ve temel beceriler gelişmeden AYT’ye geçmek zorlayıcı olur.
TYT netlerim artmıyor, AYT’ye geçmeli miyim?
TYT netleri artmıyorsa önce eksik konuların tespit edilmesi gerekir. TYT zayıfken AYT’ye geçmek genellikle verimi düşürür; önce temel pekiştirilmelidir.
AYT’de yüksek net yapmak için TYT’de minimum kaç net olmalı?
Net bir sayı yoktur; ancak çoğu öğrenci için TYT’de en az orta seviyede bir temel (örneğin 50–60 net bandı) AYT’de yüksek performansa zemin hazırlar.
Her gün TYT çözmek şart mı? AYT günleri ayrı mı olmalı?
Mutlaka her gün TYT çözmek zorunlu değildir, ancak haftaya dengeli yaymak önemlidir. Birçok öğrenci için 3–4 gün TYT, 2–3 gün AYT olacak şekilde bir dağılım idealdir.
Sayısal öğrencileri için ideal TYT–AYT çalışma yüzdesi nedir?
Genellikle yılın ilk yarısında %60 TYT – %40 AYT, yılın ikinci yarısında %30 TYT – %70 AYT uygundur. Ancak öğrencinin seviyesine göre bu oran esneyebilir.
Eşit ağırlık öğrencileri AYT edebiyat mı, matematik mi daha fazla çalışmalı?
Eşit ağırlık öğrencileri genellikle AYT matematikte daha çok zaman kaybettikleri için matematiğe biraz daha fazla ağırlık vermelidir. Edebiyat düzenli tekrar gerektirir ama yoğun zaman istemez.
Sözel öğrencileri için TYT mi daha zorlayıcı, AYT mi?
Birçok sözel öğrenci için TYT matematik bölümü daha zorlayıcıdır. AYT ise daha çok bilgi ve okuma tecrübesi gerektirdiği için düzenli çalışan sözel öğrenciler AYT’de daha rahat edebilir.